doktor, yerbilimci, coğrafyacı ve gezgindir. 1829 yılında
Journal of Na-
tural and Geographical Science
’in başına geçti. 1835 ila 1837 yılları ara-
sında Doğu ve Güneydoğu Anadolu’yu dolaştı. Anadolu ve Fırat Havzası
üzerine gezi not ve gözlemlerini İngiltere’ye döndükten sonra 1838 yılın-
da yayımladı:
Researches in Assyria, Babylonia and Chaldea
. Bu ilk eseri
1842 yılında biraz daha kapsam genişletilmiş olarak yeniden yayımlandı.
Ölümünden önceki yıllarında Anadolu ve Fırat gezisi üzerine kişisel göz-
lemlerini içeren bir anlatıyı da 1888 yılında iki cilt olarak tamamlayıp ya-
yınlamıştır. Wiliam Francis Ainsworth’un her iki yapıtı da Anadolu’nun 19.
yüzyılının ilk yarısı üzerine çalışma ve araştırma yapanlarca sürekli olarak
kaynak eser olarak değerlendirilmektedir. Yapıtında kendi el çizimi olmak
üzere çok sayıda Anadolu yerleşiminin onun gözüyle yapılmış gravürleri
vardır. Bunlardan en ilginç olanı ise İskilip’e ait olandır.
1.250 TL
€
520
101
[Gravürleri ile dikkat çeken ünlü Osmanlı tarihi
kitabı]
Jean Antoine Guer, Moeurs et Usages des Turcs, Leur Religion, Leur Gou-
vernement Civil, Militaire et Politique avec un Abregé de l’Historie Otto-
mane. Paris, MDCCXLVI [1746-1747].
2 cilt: 453, [21] s, metin dışında 4’ü
katlanan 13 bakır baskı levha, metin içinde bir çok bakır baskı gravür; 537,
[3] s, metin dışında 3’ü katlanan 17 bakır baskı gravür levha, metin için-
de pek çok bakır baskı gravür, 20 x 26 cm, döneminin deri ciltlerinde. Bu
nadir ve çok aranan kitap, Osman Gazi’den Sultan 1. Mahmud’a kadarki
Osmanlı tarihini kapsamaktadır. Özellikle saray, askeri teşkilat ve Türkle-
rin gelenek ve görenekleri, giyim kuşamları ve dini hayatları ayrıntılı ola-
rak ele alınmıştır. Yazar, eserini Osmanlılar hakkındaki önemli kitaplardan
yararlanarak hazırlamıştır. Bu bakımdan elimizdeki eser, o döneme kadar
basılan belli başlı tarih kitaplarının ve seyahatnamelerin bir derlemesi sa-
yılabilir. Kitabın içindeki gravürler, dönemin tanınmış sanatçıları tarafın-
dan yapıldığından ayrıca önem taşımaktadır. Türkiye’yi karış karış gezen
avukat Guer, Türklerin gelenek ve göreneklerini, dini inançlarını, ahlaki
yapılarını oldukça detaylı olarak incelemiştir. Guer, Osmanlı toprakların-
daki insanların emniyetinin teminat altında olduğuna dikkat çekmiş,
“Ge-
rek İstanbul’da, gerek Osmanlı İmparatorluğu’nun bütün şehirlerinde hü-
küm süren emniyet ve asayiş, hiçbir tereddüde imkan bırakmayacak su-
rette ispat etmektedir ki, Türkler hiçbir zaman görülmemiş bir derecede
medenidir. “
demiştir… Elimizdeki nüsha, cildinin, sayfalarının ve gravür-
lerinin nefaseti ile dikkat çekmektedir. Blackmer 762, Atabey 534.
8.000 TL
€
3.330
102
[Masonluk tarihinin temel kaynakları]
a.
Robert Macoy, General History, Cyclopedia and Dictionary of Freema-
sonry; containing an elaborate account of the rise and progress of Freema-
sonry and its kindred associations - ancient and modern. Also definitons of
the Technial Terms used by the Fraternity, Masonic Publishing Company,
New York, 1869.
vi, 700, [4] s, metin içinde 300’den fazla gravür, 21 x 13.5
cm, bez cildinde. Kendisi de 33. dereceden mason olan Robert Macoy’un
Masonluk tarihi ve terimlerini içeren ansiklopedisi. Ansiklopedide Osmanlı
İmparatorluğu’nda Masonlukla ilgili bilgilere de yer verilmektedir.
b.
Arthur Edward Waite, A New Encyclopaedia of Freemasonry (Ars
Magna Latomorum) and of Cognate Instituted Mysteries: Their Rites,
Literature and History, Virtue, London, tarihsiz [c 1920].
2 cilt: xxxi, 458;
[iv], 488 s, Künye sayfalarının yanında birer levha, ayrıca toplam 14 lev-
ha, metin içinde birçok resim, 24 x 16 cm, bez ciltlerinde. Waite’in Ma-
sonluk üzerine geniş kapsamlı ansiklopedi çalışmasıdır.
c.
Henry Leonard Stillson, William James Hughan (editörler), History of
the Ancient and Honorable Fraternity of Free and Accepted Masons and
Concordant Orders, The Fraternity Publishing Company, Boston and New
York, 1892.
xxxiv, [37-] 904 s, bazıları katanır 48 resim, harita, fotoğraf vs,
25 x 17 cm, bez cildinde. Bir heyet tarafından yazılan Ma-
sonluk tarihi bu kitapta biraraya getirilmiştir.
d.
Robert Ingham Clegg, Mackey’s History of Fre-
emasonry, New, Revised, Enlarged edition, The
Masonic History Company, Chicago, New York,
London, 1921.
7 cilt: toplam 2375 s, birçok tam
sayfa gravür, resim, çizim vb, 28 x 21 cm,sayfa ke-
narları altın yaldızlı bez ciltlerinde. Masonluğun ta-
rihçesi için temel kaynak.
101
101 d
101 d