22 ALİF ART |
Osmanlı ve karma Sanat Eserleri
19
“SULTAN II. MAHMUD”
(1808-1839)
—
Celi Sülüs Zerendud Hat Levhası
Ketebeli, çivit mavisi ahşap zemin üzerine
zerendud tekniği ile ve celi sülüs hatla
tertip edilmiş eserde “Allah Celle Celaluhu”
(Lafzatullah) yazılıdır. Sultan Mahmud’un,
hat hocası Mustafa Rakım Efendi tarafından
istiflendiği bilinen ünlü imzası lafzatullahın
hemen altında görülmektedir. İmzanın
okunuşu; “Ketebehu Mahmud bin
Abdülhamid Han” (Bunu Abdülhamid
Han’ın oğlu Mahmud yazdı) şeklindedir.
Yazının çevresini iç ve dış pervazların
içinde altın yaldızlı bitkisel motifli bir su
çevrelemektedir. Aynı dekoratif öğeler
yazının üst ve alt köşelerinde köşebent
tarzında konumlandırılmıştır. Tezyinatın dört
köşesinde de “Sultan Mahmud güneşi”
görülmektedir.
Gerek yazının sanat kudreti, gerekse teknik
üstünlüğü istifte padişahın hat hocası,
dâhi hattat Mustafa Rakım Efendi’nin etkisi
olabileceği fikrini husule getirmektedir.
Zaten padişahın yazılarının Rakım Efendi
tarafından büyük bir titizlikle tashih edildiği
bilinmektedir. Bu yüzdendir ki “Sultan
Mahmud’un yazılarını onun adına Rakım
Efendi yazar” diye bir söylenti dahi çıkmıştır.
Nitekim Sultan II. Mahmud devrinin en
önemli eserlerinden olan Tophane’deki
Nusretiye Camii’nin ibadet mahallini
çevreleyen celi sülüs Nebe Suresi kuşağı
da Mustafa Rakım Efendi’nin eseridir.
Beri taraftan padişahın, Topkapı Sarayı
Müzesi’nde bulunan, kendi elinden çıkmış,
tashihsiz yazılardan da anlaşılacağı üzere
nesih, sülüs ve özellikle celi sülüste üstad
seviyesine gelmeyi başarmıştır. Eser, hem
müstakil sanat değeri hem de padişah yazısı
olması itibariyle türünün son derece nadir ve
koleksiyonluk örneğidir.
60 x 50 cm.
80.000 – 90.000 TL
B. M. T. koleksiyonu.
“SULTAN MAHMUD II”
(1808-1839)
Calligraphic panel “Celi Sulus”
On board, signed
60 x 50 cm
32.000 – 36.000
Private collection.